Stara notatka z 3 grudnia 2007

Kilka razy do roku antenatka zawisa na mnie spojrzeniem trudnym i pyta „czy idziesz w niedzielę do cioci?”. Pierwszy okres młodzieńczego buntu mam już definitywnie za sobą. Nawet mam wrażenie drugi, trzeci, a nawet pierwszą młodość, a pytanie wciąż aktualne. Od czasu do czasu udaje mi się znaleźć jakiś uczciwy powód, żeby nie iść, ale z wiekiem przyzwoitość goni coraz bardziej.

Sprytnymi metodami łagodnego szantażu udaje mi się nawet zazwyczaj nakłonić młodego, choć mam wrażenie, że do czasu. Co jakiś czas u cioci wybucha jakiś drobny skandal rodzinny — a to pokłócę się z kimś o wegetarianizm (nie, nie zjem pieczarki, która spoczywa na kurzej łapie), a to o równouprawnienie, a to o politykę. O politykę ostatnio coraz mniej, bo mam wrażenie, że ciocia zestawy stołowo-imieninowe dobiera z klucza wyborczego, od czasu jak antenatka usiłowała rozszarpać jakąś kuzynkę w moherze.

Dzisiaj było nawet zabawnie. Siedziałam naprzeciw na czarno farbowanej, na czarno ubranej i karminowo uszminkowanej archetypicznej artystki, która spotyka się na kawkę z mami-Kaczyńską (a niech se jeździ tym BMW, co jej pani będzie żałowała), konferuje z Brzezińskim na Nowym Świecie (całkiem bez obstawy chodzi, taki cudak), a na swojego męża pokrzykuje „a bądź już cicho” i dodaje „stary gamoń” wszystkich zna, z wszystkimi się spotyka i komentuje wszystkie plotki od wczesnych lat ’60. Tak na oko, bo może i wcześniej.

Pani ekstremalnie wręcz dekoracyjna, ciesząca moje oczy i uszy przygasła wszakże przy ciotce, szarej i niedocenianej, która przy dyskusji o literaturze lekkiej zaczęła dopytywać czy ja tę Chmielewską to czytam. A czytam, czytam, zdrowie, dziękować, mruknęłam znad kawki. A bo oni tę Irkę Kühn znali, ale to bardziej jej męża, a nawet nie męża, ale taką Alicję, co u niej bywali pod Kopenhagą. I tutaj udławiłam się ciasteczkiem. W Birkerød? A tak właśnie, a skąd wiem? A ta Irka to tam była, jak oni byli i już książki pisała, krótko była i na wyścigi latała.

Udało mi się z wrażenia nie udusić i gwałtownie zaczęłam przegrzebywać warstwy pamięci w poszukiwaniu ciotki uwiecznionej przez ganiającą Irkę na kartach którejś ze znanych mi powieści. Ciotka zignorowała moją euforię, co to wielkiego, stare znajome z architektury. I dla złagodzenia efektu wepchała we mnie jeszcze kawałek tortu.
Powinnam się chyba zainteresować swoją rodziną.

Ciotka zmarła w zeszłym roku…
„Ta Irka” dzisiaj.